Aronia - właściwości lecznicze i zdrowotne, wartości odżywcze, zastosowanie

Aronia - jagodyAronia jest uważana za jeden z najzdrowszych owoców jagodowych na świecie. Nazywana czarną jarzębiną, zaskakuje właściwościami zdrowotnymi, zapewnia piękny wygląd i jest lekiem na długowieczność. Nie wywołuje przy tym skutków ubocznych i może być stosowana również w przypadku dzieci, kobiet w ciąży oraz seniorów.

Bez względu na to, że jej ojczyzną jest Ameryka Północna, to właśnie Polska jest liderem jeśli chodzi o jej uprawę. Aronia to niezwykły owoc, będący prawdziwą bombą witamin i mikroelementów. Ciekawostką jest to, że nawet stukrotnie rozcieńczony sok z owoców zachowuje swoją różową barwę.

Niewymagająca i odporna na niekorzystne warunki atmosferyczne

Aronia to niewielki krzew osiągający wysokość maksymalnie 2,5 metra, zaliczany do rodziny różowatych. W medycynie oraz kulinariach najbardziej popularną odmianą jest aronia czarna, posiadająca granatowe owoce o średnicy nieprzekraczającej 1 centymetra o słodko-kwaśnym, cierpkim smaku, za który odpowiadają zawarte w nich taniny. Jagody są najczęściej zbierane w sierpniu lub na początku września. Co ważne, roślina nie wymaga zapewnienia odpowiednich warunków. Dobrze rośnie w każdym rodzaju podłoża, świetnie znosi nawet gleby ubogie w materię organiczną.

Kwiaty aronii

Roślina jest bardzo odporna na szkodniki i działanie pleśni, dzięki czemu nie wymaga stosowania pestycydów i środków ochrony roślin. Bez problemu może przetrwać nawet długo trwające okresy suszy. Wytrzymuje także siarczyste mrozy, z temperaturą spadającą poniżej -35 stopni Celsjusza. Pierwsze krzewy aronii odkryto około 300 lat temu na terenach Ameryki Północnej. W Europie pojawiły się na początku XIX wieku w rosyjskich ogrodach botanicznych. Wschodni sąsiedzi Polski byli też pierwszym krajem, który zaczął uprawiać aronię na skalę masową. Na jej prozdrowotne właściwości po raz pierwszy uwagę zwrócili naukowcy z Azji środkowej.

Właściwości i wartości odżywcze aronii - witaminy, mikroelementy i przeciwutleniacze

Drobne owoce tego wyjątkowego krzewu kryją w sobie prawdziwe bogactwo witamin i mikroelementów. Aronia słynie z bardzo wysokiej zawartości kwasu askorbinowego, tokoferolu oraz witamin z grupy B. Można w niej znaleźć witaminę PP oraz beta karoten. Spośród składników mineralnych na szczególną uwagę zasługują miedź, wapń, potas, jod oraz żelazo. W aronii nie brakuje też pierwiastków śladowych takich jak molibden czy kobalt.

Granatowe owoce są cennym źródłem polifenoli, w szczególności antocyjanów. 100 gramów aronii zawiera około 1,5 grama antocyjanów, co sprawia, że w tej kwestii owoc nie ma sobie równych. Przeciwutleniaczami występującymi w roślinie są flawonoidy oraz katechiny.

Co ciekawe, owoce aronii nie kumulują pierwiastków wpływających niekorzystnie na zdrowie, w tym także kadmu, arsenu czy ołowiu. Aronia to również bogactwo błonnika pokarmowego. Ze względu na niskie stężenie cukru i niewielki indeks glikemiczny, owoce mogą być spożywane przez osoby cierpiące na cukrzycę. Doskonale sprawdzają się w przypadku pacjentów przebywających na diecie redukcyjnej.

Warto przy tym zaznaczyć, że aronia jest niskokaloryczna. W 100 gramach jagód znajduje się około 45 kalorii.

Zastosowanie lecznicze i prozdrowotne aronii

Aronia jest szczególnie zalecana osobom cierpiącym na problemy układu sercowo-naczyniowego. Wielu naukowców, w tym specjaliści z Polski, udowodniło, że regularne spożywanie owoców lub przyrządzonego z nich soku obniża stężenie cholesterolu we krwi i pozwala wyregulować ciśnienie tętnicze, co sprawia, że jest zalecane osobom z zespołem metabolicznym. Zapobiegając odkładaniu się blaszki miażdżycowej w ścianach naczyń krwionośnych, aronia znakomicie wspomaga pracę mięśnia sercowego i chroni przed zawałem.

Bogactwo antyoksydantów pozwala z kolei uporać się z wolnymi rodnikami odpowiedzialnymi za powstawanie mikrouszkodzeń śródbłonka naczyń krwionośnych, sprzyjającym odkładaniu się w nich złogów tłuszczowych. Co ważne, aronia zawiera rutynę. To związek chemiczny, który znakomicie uszczelnia żyły, tętnice i naczynia włosowate. Nadaje im elastyczność i zapobiega wystąpieniu udaru mózgu. Sok z aronii działa także przeciwkrwotocznie. Świetnie sprawdza się jako środek wspomagający leczenie arteriosklerozy oraz żylaków. Czarna jarzębina może być stosowana u osób cierpiących na anemię. Jej jagody z jednej strony zawierają żelazo, z drugiej są cennym źródłem kwasu askorbinowego ułatwiającego przyswajanie tego pierwiastka.

W profilaktyce chorób nowotworowych

Nie bez powodu naukowcy twierdzą, że owoce aronii mogą przyczynić się do walki z chorobami cywilizacyjnymi. Pozwalają nie tylko zapobiegać schorzeniom układu sercowo-naczyniowego, ale też sprawdzają się w profilaktyce chorób nowotworowych. Polifenole zawarte w czarnych jagodach usuwają z organizmu wolne rodniki. Wiążą ponadto toksyczne związki chemiczne i w postaci nieaktywnej wydalają je z ustroju. Zapobiegają w ten sposób nieprawidłowemu namnażaniu się komórek tworzących guzy i ogniska rakowe. Badania naukowe potwierdziły, że regularne spożywanie aronii może ograniczyć rozwój nowotworów, a także ochronić przed przerzutami. Udowodniono antyproliferacyjne działanie czarnej jarzębiny w przypadku raka jelita grubego. Co ważne, granatowe jagody pozwalają również złagodzić skutki uboczne chemio- i radioterapii.

Na zdrowy układ trawienny

Aronia zalecana jest diabetykom. Zawarty w niej kwas chlorogenowy spowalnia absorpcję glukozy, przez co pozwala obniżyć poziom cukru we krwi. Doskonale sprawdza się w profilaktyce cukrzycy typu II. Zawarte w niej katechiny znakomicie wspomagają układ trawienny i regulują procesy metaboliczne. Chroni śluzówkę żołądka przed degradacyjnym działaniem kwasu solnego oraz alkoholu. Obecność błonnika i pektyn sprawia z kolei, że jagody świetnie oczyszczają organizm z toksyn oraz szkodliwych produktów przemiany materii. Zapobiegają zaleganiu ich w jelitach, dzięki czemu przeciwdziałają zaparciom. Sprzyjają także budowaniu odpowiedniej flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym, co sprawia że są naturalnym prebiotykiem. Aronia jest bezkonkurencyjna w przypadku osób po antybiotykoterapii. Owoce pozwalają ponadto złagodzić dolegliwości występujące w stanach zapalnych trzustki oraz wątroby.

Aronia w walce ze stresem i dla dobrej koncentracji

Czarne jagody aronii wspomagają pracę układu nerwowego. Regularnie spożywane, działają uspokajająco i pomagają uporać się ze stresem. Są więc zalecane osobom w stanie ogólnego wyczerpania organizmu oraz pacjentom ze skłonnościami do depresji oraz objawów lękowych. Co ważne, aronia świetnie wpływa na koncentrację. Poprawia pamięć i ułatwia skupienie się na wykonywanych czynnościach. Poprawia też refleks i pozwala odprężyć się po męczącym dniu. Z tej racji koniecznie powinni po nią sięgać uczniowie, studenci oraz osoby wykonujące prace umysłowe. Duża zawartość antyoksydantów pozwala zapobiegać oraz jest pomocna przy terapii schorzeń neurodegradacyjnych, w tym choroby Parkinsona oraz Alzheimera. Doskonale przeciwdziała także demencji starczej. Nie można zapominać o tym, że aronia wykazuje bardzo pozytywny wpływ na wzrok. Bioflawonoidy - rutyna i antocyjany uelastyczniają drobne naczynka krwionośne w oku, warunkując odpowiednie ukrwienie i dotlenienie narządu wzroku. Zawarty w niej beta-karoten poprawia ostrość widzenia, szczególnie po zmroku. Doskonale sprawdza się wspomagająco w kuracji jaskry oraz degeneracji plamki żółtej na siatkówce.

Sok z aronii jest ponadto zalecany osobom pracującym przy komputerach. Z jednej strony korzystnie wpływa na wzrok, z drugiej redukuje skutki promieniowania sprzętu elektronicznego.

Aronia na przeziębienie i grypę

Aronia sprawdzi się w profilaktyce przeziębień i grypy. Duża zawartość witaminy C znakomicie stymuluje układ odpornościowy i pobudza go do walki z drobnoustrojami chorobotwórczymi. Wzmaga produkcję przeciwciał, ograniczając ryzyko infekcji. Czarna jarzębina jest także bezkonkurencyjna w stanach chorobowych. Działa przeciwzapalnie, dzięki czemu łagodzi dolegliwości wywołane infekcją górnych dróg oddechowych. Przyspiesza powrót do zdrowia i chroni przed wtórną infekcją.

Dla jędrnej i promiennej skóry

Co ważne, aronia pomaga zachować piękny wygląd. Nie bez przyczyny bywa nazywana eliksirem młodości. Związki o charakterze przeciwutleniaczy chronią komórki przed działaniem wolnych rodników, dzięki czemu spowalniają procesy starzenia. Odzwierciedleniem ich działalności jest zdrowa i jędrna skóra pozbawiona zmarszczek. Bogactwo witaminy C sprzyja też syntezie kolagenu, który z kolei warunkuje świetną elastyczność skóry. Dobrze wpływa na kondycję tkanki chrzęstnej. Warto pamiętać o tym, że sok z aronii wykazuje właściwości przeciwzapalne i antyseptyczne. Doskonale radzi sobie z zaczerwienieniem i uszkodzeniem naskórka. Może być pomocny w walce z trądzikiem. Zaleca się też przemywanie nim ran ciętych, owrzodzeń i oparzeń. Aronia uodparnia także na szkodliwe działanie promieniowania UV, łagodzi skutki oparzeń słonecznych.

Aronia w kuchni

Aronia nie tylko leczy, ale też doskonale smakuje. Można jeść ją na surowo, jako przekąskę lub dodawać do deserów. Ponieważ owoce nie tracą swoich właściwości podczas obróbki termicznej, z aronii przyrządza się znakomite konfitury i dżemy. Jagody można mrozić. Rewelacyjnym produktem wspomagającym zdrowie jest sok z owoców. Warto przy tym pamiętać, że ze względu na bardzo dużą zawartość witamin i przeciwutleniaczy, należy sięgać po nie więcej niż jedną szklankę dziennie.

Dżem, konfitura z aronii

Przeciery i konfitury z aronii świetnie współgrają również z mięsami. Podobnie jak żurawinę, można dodawać ją do pieczeni, pasztetów oraz wędlin. Amatorzy trunków mogą z kolei pokusić się o przygotowanie nalewki lub wina z aronii. To drugie, dzięki dużej zawartości resweratrolu, doskonale wspomaga pracę serca.

Nie można jednak zapominać o tym, że aronia zawiera kwas szczawiowy, utrudniający przyswajanie wapnia i magnezu. Substancja ta może krystalizować się w kamienie zalegające w drogach moczowych. Z tego względu osoby ze skłonnością do osteoporozy czy kamicy nerkowej powinny skonsultować chęć regularnego spożywania owoców z lekarzem. Zaleca się także picie dużej ilości wody, która pozwoli utrzymać prawidłowe wydalanie moczu i zapobiegnie odkładaniu się szczawianów.

Ocena: 5.0

Komentarze