Cyprys w ogrodzie. Gatunki, odmiany, uprawa, pielęgnacja cyprysów

Cyprys w ogrodzieCyprysy to jedne z najpopularniejszych ogrodowych iglaków. Są one bardzo dekoracyjne przez cały rok, gdyż jest to gatunek zimozielony. Chętnie wybieramy je do przydomowych ogrodów, ponieważ szybko rosną, są wytrzymałe i dosyć dobrze znoszą temperatury do -10 stopni. Możemy je posadzić jako solitery, w grupach bądź w formie formowanego lub nieformowanego żywopłotu. Do wyboru mamy sporo gatunków i odmian cyprysów, różniących się siłą wzrostu, pokrojem oraz ubarwieniem.

Charakterystyka cyprysów

Piękne strzeliste zielone cyprysy znano i sadzono już w czasach starożytnych w Grecji i Rzymie. Drzewa te niegdyś bardzo często umiejscawiano przy mogiłach, gdyż cyprysy uważane były za symbol nieśmiertelności. Gatunek ten był też chętnie wybierany do ogrodów pałacowych i założeń parkowych. Obecnie różne gatunki cyprysów można spotkać w cieplejszych regionach półkuli północnej zarówno w naturze, jak i w założeniach ogrodowych. Dowiedz się, jakie gatunki cyprysów warto posadzić w ogrodzie.

Cyprysy to wyjątkowo długowieczne drzewa iglaste, które mogą rosnąć nawet ponad 4 tysiące lat. Drzewa te występują naturalnie w Ameryce, na Bliskim Wschodzie, na Kaukazie, w Chinach, na południu Europy oraz na północy Afryki. W polskich warunkach klimatycznych drzewa te nie występują dziko, ponieważ nie są zbyt odporne na mrozy - znoszą jedynie temperatury do -10 stopni.

Cyprysy - w zależności od gatunku - mogą mieć formę krzewów dorastających do około 2 metrów wysokości lub drzew osiągających maksymalnie 30 metrów. Gęsta korona cyprysów jest miotlasto rozgałęziona, co oznacza, że gałązki rośliny rozchodzą się w różnych kierunkach. Liście (igły) cyprysów są łuskowate, gęsto ustawione i przylegają ściśle do pędów. Po roztarciu wydzielają intensywny żywiczny aromat.

Cyprysy to drzewa i krzewy jednopienne rozdzielnopłciowe. Ich kwiaty zapylane są przez wiatr. Kwiaty żeńskie mają formę małych kulistych szyszek o średnicy do 4 cm. Składają się one z kilku do kilkunastu tarczowatych silnie drewniejących łusek. Kwiaty męskie są maleńkie (3-6 mm) i mają żółto-zielony kolor.

Gatunki cyprysów do ogrodu

Najpopularniejsze gatunki cyprysów ogrodowych to:

  • cyprys arizoński;
  • cyprys Bakera;
  • cyprys McNab’a;
  • cyprys wiecznie zielony;
  • cyprys wielkoszyszkowy.

1. Cyprys arizoński (Cupressus arizonica)

Na stanowiskach naturalnych jest to gatunek drzewiasty dorastający do 20 metrów, lecz w uprawie osiąga z reguły do 10 i często przybiera formę krzaczastą. Drzewa lub krzewy mają pokrój stożkowy bądź kolumnowy. Ten cyprys jest wręcz idealny na żywopłoty, ale nadaje się również na pojedyncze nasadzenia. Jest on odporny na działanie niskich temperatur.

Odmiany cyprysów arizońskich

  • Carolina Sapphire o srebrzysto-niebieskich igłach;
  • Compacta, której korona jest charakterystycznie zaokrąglona;
  • Conica o stożkowym kształcie korony i wysokości do 5 metrów;
  • Fastiginata - odmiana o pięknej, gęstej i stożkowej koronie, osiąga maksymalnie 8 metrów;
  • Fastigiata Aurea, której liście (igły) mają wyjątkowo ładny żółto-zielony kolor. Ponadto jest to odmiana drzewiasta osiągająca aż do 20 metrów;
  • Glauca - bardzo ładna odmiana o szaro-zielonych igłach dorastająca do 5 metrów.

2. Cyprys Bakera (Cupressus bakeri)

Ten gatunek w naturze jest wysokim drzewem osiągającym do 30 metrów, natomiast w uprawie ogrodowej jego wysokość nie przekracza zwykle 7-10 metrów. Cyprys Bakera ma rozłożysty szerokostożkowy pokrój. Możemy go posadzić w formie żywopłotu lub samodzielnie.

3. Cyprys McNab’a (Cupressus macnabiana)

Niestety, nie jest to zbyt często wybierany gatunek - jest on jednym z cyprysów najbardziej odpornych na niskie temperatury. Ma on bardzo ładną gęstą formę i ciekawy piramidalny kształt. Osiąga od 5 do 15 metrów wysokości.

4. Cyprys wiecznie zielony (Cupressus sempervirens)

Jest to jeden z najpiękniejszych gatunków cyprysów o pięknym zwartym kolumnowym pokroju. Dorasta on do 30 metrów. Często bywa nazywany cyprysem włoskim, ponieważ jest bardzo popularny na południu Europy między innymi we Włoszech. Jest to idealny gatunek do tworzenia cyprysowych alei, ale będzie wyglądać świetnie również jako soliter. Jego wadą jest niska - w porównaniu z innymi gatunkami - odporność na mróz.

Odmiany cyprysa wiecznie zielonego

  • Green Pencil - wyjątkowo smukła odmiana o zwartym kolumnowym pokroju w intensywnym ciemnozielonym kolorze igieł;
  • Stricta o wyjątkowo regularnej gęstej koronie;
  • Swane’s Golden, której igły mają piękny żółto-zielony kolor.

5. Cyprys wielkoszyszkowy (Cupressus macrocarpa)

Jest to szybkorosnące drzewo osiągające maksymalnie 20 metrów wysokości. Młode drzewka mają zwykle dosyć zwartą stożkowatą koronę, która u starszych egzemplarzy znacznie się rozluźnia i przybiera rozłożystą szeroką formę.

Odmiany cyprysa wielkoszyszkowego

  • Donard Gold o żółtawych łuskach;
  • Gold Crest, którego igły mają ciekawą żółto-zieloną barwę;
  • Karoonda o kolumnowej formie i ciemnozielonych łuskowatych igłach;
  • Saligna Aurea, która ma luźną złotawo zabarwioną koronę;
  • Wilma Goldcrest o stożkowym pokroju i żółto-zielonych łuskowatych igłach.

Cyprysy - uprawa i pielęgnacja

Cyprysy to drzewa dosyć wymagające pod względem stanowiska i podłoża. Warto zapewnić im jak najlepsze warunki wzrostu, aby były jak najbardziej dekoracyjne. Decydując się na posadzenie cyprysów w przydomowym ogrodzie, pamiętajmy o kilku zasadach ich uprawy, które zostały omówione w dalszej części artykułu.

1. Stanowisko dla cyprysów
Preferują one stanowiska słoneczne, ale poradzą sobie również na tych lekko zacienionych. Pamiętajmy, że drzewa te nie lubią niskich temperatur i silnych wiatrów, dlatego postarajmy się zapewnić im jak najbardziej osłonięte stanowisko. Będą się czuły świetnie na przykład przy ścianie domu.

2. Podłoże pod cyprysy
Wymagają lekko kwaśnego podłoża (pH 5-6) o przepuszczalnej strukturze. Powinno ono być próchniczne i wilgotne.

3. Sadzenie cyprysów
Można je sadzić w czasie całego sezonu wegetacyjnego, czyli od wiosny do jesieni. Jednak rośliny na żywopłoty najlepiej posadzić wiosną. Do sadzenia (zwłaszcza w terminie jesiennym) wybierajmy sadzonki o wysokości powyżej 1 metra, które są starsze i mniej wrażliwe na niskie temperatury. W tym celu wykopujemy dołek o dwukrotnej wielkości bryły korzeniowej, a na jego dnie układamy warstwę drenażu ze żwiru lub tłucznia. Przed sadzeniem bryłę korzeniową młodego drzewka zanurzamy na chwilę w wodzie. Następnie umieszczamy sadzonkę w dołku, zasypujemy go ziemią i przyklepujemy podłoże wokół rośliny. Młode cyprysy od razu po posadzeniu obficie podlewamy, a później utrzymujemy podłoże cały czas lekko wilgotne. Pamiętajmy też o tym, by nie sadzić cyprysów bardzo gęsto - nawet tych w żywopłocie. Rośliny muszą mieć miejsce na rozrośnięcie się. Z tego względu warto więc sprawdzić zalecane odległości sadzenia dla wybranego przez nas gatunku i odmiany.

4. Podlewanie i nawożenie cyprysów
Cyprysy trzeba regularnie i dosyć obficie nawadniać przez cały rok (zimą oczywiście tylko w dni bezmroźne). Przesuszone tracą igły, usychają i szybko zaczynają wyglądać nieatrakcyjnie. Ponadto te rośliny to iglaki szybkorosnące, które mają duże wymagania pokarmowe. Posadźmy je więc w podłożu wymieszanym kompostem, a następnie systematycznie dokarmiajmy odżywkami przeznaczonymi do iglaków.

5. Przycinanie cyprysów
Przycinamy je wiosną lub jesienią. Ciecie wykonujemy z góry na dół. Warto corocznie przycinać drzewka, szczególnie te w formie żywopłotu, ponieważ sprzyja to ich ładnemu zagęszczaniu się. Ponadto regularnie przycinane cyprysy są bardziej odporne na niskie temperatury w zimie.

6. Ochrona przed mrozem, chorobami i szkodnikami cyprysów
Cyprysy nie są zbyt odporne na niskie temperatury, co może stanowić problem w naszym klimacie. Igły przemarzniętych roślin przebarwiają się na brązowo, a przy długotrwałych silnych mrozach mogą nawet całkowicie zamierać. Większość gatunków dobrze znosi jedynie okresowe, niezbyt długie spadki temperatur do maksymalnie -10 stopni. Zdecydowanie więc warto zabezpieczyć rośliny na zimę jutowymi lub bawełnianymi workami albo płachtami. Jeśli zapewnimy cyprysom dobre warunki wzrostu, to będą one odporne na choroby i szkodniki. Rzadko zdarza się, że są one porażane przez patogeny. Profilaktycznie możemy jednak stosować środki wzmacniające rośliny w postaci biohumusów czy gnojówek roślinnych.

Choć cyprysy uchodzą za wymagające rośliny, to ich uprawa wcale nie jest bardzo trudna. Wymaga jednak systematyczności i zaangażowania. Do najczęściej popełnianych błędów należy przesuszanie drzew. Postarajmy się nigdy do niego nie dopuszczać. Podlewajmy cyprysy przez cały rok - jest to szczególnie ważne podczas letnich upałów, ale nie zapominajmy także o ich nawadnianiu zimą (oczywiście w dni odwilżowe, kiedy nie ma mrozu). W wyniku przesuszenia masowo żółkną, a następnie opadają igły, a nawet całe pędy cyprysów. Niestety zrzucone igły już nigdy nie odnowią się w tym samym miejscu, przez co w drzewach pojawią się widoczne nieestetyczne ubytki i prześwity, które ciężko będzie zamaskować.

Komentarze