Pielęgnacja i przygotowanie oczka wodnego do zimy

Oczko wodne zimąJesienią woda w oczku wodnym często staje się mętna i zabrudzona ze względu na spadające liście i intensyfikację procesów rozkładu materii organicznej w zbiorniku. O tej porze roku utrzymanie pięknego wyglądu oczka wodnego, wymaga większych nakładów pracy niż w okresie letnim. Warto więc też przed nadejściem pierwszych przymrozków zadbać o odpowiednie przygotowanie zbiornika wodnego do nadchodzącej zimy. Dowiedz się, jak przygotować oczko wodne do zimy.

To, jakie prace trzeba będzie wykonać, zależy od wielkości i rodzaju oczka wodnego, jego usytuowania oraz gatunków roślin i zwierząt, które je zasiedlają. Jesień to dobry czas na czyszczenie oczka wodnego i usunięcie z jego dna nadmiaru zalegającego mułu. Warto również zaplanować odnowienie nasadzeń roślin na brzegu zbiornika. Trzeba też pomyśleć o przeniesieniu na zimę do akwarium wrażliwych na chłody gatunków roślin wodnych i ryb.

Jesienna pielęgnacja oczka wodnego

Od późnego lata jakość wody w oczku wodnym z dnia na dzień zaczyna ulegać stopniowemu pogorszeniu. Jest to spowodowane nasileniem się procesów rozkładu materii organicznej oraz zwiększoną ilością zanieczyszczeń wpadających do zbiornika (na przykład liści opadających z drzew i krzewów).

Utrzymanie odpowiedniej czystości wody w oczku jest ważne nie tylko ze względów estetycznych. Mętna i brudna woda w zbiorniku ogrodowym wygląda i pachnie nieprzyjemnie, ale przede wszystkim jest poważnym zagrożeniem dla wzrostu roślin wodnych, a także zdrowia i życia ryb, jeśli hodujemy je w naszym oczku wodnym.

Dlatego, bardzo ważne jest systematyczne usuwanie z powierzchni wody oczka wodnego pojawiających się nieczystości. W okresie od połowy września do końca października, gdy najintensywniej opadają liście z drzew, powinniśmy zbierać je z tafli wody codziennie. Jeśli zaniedbamy tę kwestię, to zaczną się one rozkładać, woda zacznie brzydko wyglądać i pojawią się w niej substancje szkodzące rybom. Dotyczy to zwłaszcza liści gatunków zawierających duże ilości garbników jak na przykład liście dębowe czy bukowe.

Jesień to również doskonały czas na sprawdzenie odczynu, twardości oraz zawartości związków azotowych w wodzie. Jakość wody sprawdzimy bardzo łatwo - wystarczy zaopatrzyć się w powszechnie dostępne w sklepach akwarystycznych testy. Jeśli ich wyniki okażą się kiepskie, wówczas konieczna będzie częściowa wymiana wody w zbiorniku oraz zastosowanie preparatów kondycjonujących wodę. Najlepiej sprawdzą się ekologiczne biopreparaty zawierające specjalnie wyselekcjonowane enzymy i bakterie, które pomogą oczyścić wodę w oczku, nie szkodząc żyjącym w nim rybom i roślinom.

Pamiętajmy, że szczególnie groźnymi zanieczyszczeniami dla ryb zamieszkujących ogrodowe oczka wodne są azotyny i azotany. Jeżeli ich stężenie w wodzie przekracza 0,5 mg/l wody, będzie to miało negatywny wpływ na zdrowie i żywotność naszych rybek. W takiej sytuacji trzeba szybko zareagować i wymienić około 1/4 wody w zbiorniku na świeżą, co powinno poskutkować znaczną poprawą. Nigdy nie lekceważmy podwyższonego poziomu związków azotowych w oczku wodnym, ponieważ jeśli nastąpi ich kumulacja do poziomu równego lub wyższego 5 mg/l wody, wówczas zginą wszystkie żyjące w oczku wodnym ryby i inne drobne zwierzęta jak owady czy żaby.

Po wymianie wody oraz zastosowaniu preparatów ją uzdatniających odczekajmy kilka dni, a następnie wykonajmy ponownie badanie jakości wody. Powinniśmy zauważyć ogromną poprawę.

Zimę w zbiorniku mogą spędzić tylko gatunki ryb odporne na chłody, czyli w większości te rodzime, ponieważ ryby egzotyczne źle znoszą niskie temperatury. Ponadto mogą one zimować w oczku wodnym tylko wtedy, gdy jest ono wystarczająco duże i nie zamarza całkowicie, gdy temperatura spada poniżej zera.

Kolejną bardzo ważną kwestią w okresie jesienno-zimowym jest karmienie ryb w oczku wodnym. Nie zapominajmy, że o tej porze roku aktywność ryb oraz ich zapotrzebowanie na pokarm znacznie spadają, dlatego powinniśmy najpierw zmniejszyć ilość podawanej im karmy, a następnie całkowicie zaprzestać ich karmienia aż do wiosennego ocieplenia.

Jak przygotować oczko wodne do zimy?

Zanim nadejdą przymrozki, przygotujmy nasze oczko wodne do zimy, aby w czasie niesprzyjającej pogody nie ucierpiało. Prace, jakie powinniśmy wykonać przed nadejściem chłodów, są w znacznej mierze uzależnione od usytuowania zbiornika oraz jego wielkości.

1. Przygotowanie małego oczka wodnego do zimy

Do małych zbiorników zaliczamy takie, których pojemność nie przekracza 200 litrów. Najmniejsze spośród tych zbiorników, niezależnie od tego, czy są usytuowane w ogrodzie, czy na przykład na tarasie, najlepiej będzie po prostu zlikwidować na zimę. Należy wówczas przenieść wszystkie rośliny oraz ryby żyjące w zbiorniku do akwarium w domu lub jasnym pomieszczeniu gospodarczym, w którym temperatura wynosi co najmniej 10 stopni.

Jeśli oczko wodne jest ruchome, to najlepiej przenieść je na zimę do pomieszczenia, ponieważ na dworze mogłoby popękać podczas mrozów.

W przypadku małego oczka wodnego usytuowanego w ciepłej i zacisznej części ogrodu nie musimy całkowicie likwidować zbiornika. Odłówmy z niego ryby, przenieśmy je do akwarium w pomieszczeniu i spuśćmy ¾ wody. Nie trzeba opróżniać całego dna. Możemy też zostawić w nim część roślin wodnych. Konieczne jest przesadzenie do akwarium jedynie tych gatunków, które źle znoszą niskie temperatury.

Oczko wodne z warstwą mułu i niewielką ilością wody z rosnącymi roślinami, przykrywamy słomianą matą oraz grubą warstwą liści. Pamiętajmy, aby raz na jakiś czas (najlepiej co 3-4 tygodnie) sprawdzać wilgotność podłoża w zbiorniku i podlać je, gdy zacznie nieco przesychać i tracić swoją mulistą konsystencję.

Jeżeli zostawiamy w ogrodzie na zimę całkowicie puste niewielkie oczko wodne, warto porządnie zabezpieczyć je przed mrozem, aby nie popękało. W tym celu zakrywamy zbiornik drewnianą skrzynią zabezpieczoną zarówno w środku, jak i na zewnątrz grubą warstwą styropianu.

2. Przygotowanie dużego oczka wodnego do zimy

Jeśli nasze oczko wodne jest duże, a jego głębokość przekracza 100 cm, wówczas możemy pozostawić w nim na zimę rośliny oraz ryby. Oczywiście nie dotyczy to gatunków egzotycznych, które trzeba przenieść na czas chłodów do pomieszczenia.

W głębokich zbiornikach wodnych nawet w czasie dłuższych okresów mrozu woda nie zamarza całkowicie. Przy dnie jej temperatura z reguły nie spada poniżej 4 stopni. Mogą się tam więc bezpiecznie schronić ryby.

Oczka wodne o głębokości 100-120 cm należy przed nadejściem zimy gruntownie posprzątać. Jest to bardzo ważne, aby zapewnić rybom dobre warunki do zimowania.

Czyszczenie oczka wodnego rozpoczynamy od zebrania z powierzchni wody wszystkich pływających na niej liści i innych zanieczyszczeń. Następnie na czas gruntownego czyszczenia odławiamy wszystkie ryby i umieszczamy je w wannie lub mniejszym przenośnym zbiorniku wypełnionym czystą wodą.

Teraz należy spuścić ze zbiornika od 2/3 do 3/4 wody. Umożliwi to dokładne oczyszczeni brzegów i dna zbiornika z osiadłego szlamu i nadmiaru glonów. Możemy to zrobić ręcznie po wejściu do zbiornika lub posłużyć się specjalistycznym sprzętem, jakim jest odkurzacz do oczka wodnego.

Warto też poprzycinać rośliny wodne, które nadmiernie się rozrosły w sezonie letnim. Możemy też dosadzić nowe rośliny.

Po zakończeniu sprzątania oczka wodnego i pielęgnacji roślin możemy wypełnić zbiornik czystą wodą i wpuścić do niego ryby.

Czy powinno się zostawiać na zimę w oczku wodnym urządzenie napowietrzające wodę? Zdecydowanie tak. Odpowiednio wysoka zawartość tlenu w wodzie zapobiegnie nasilaniu się procesów gnicia w zbiorniku i pomoże zachować równowagę biologiczną. Pamiętajmy jednak, że napowietrzacz w okresie zimowym powinien znajdować się tuż pod powierzchnią wody oczka wodnego (nie głębiej niż 20 cm). Zapobiegnie to mieszaniu się chłodnej wody z górnej części zbiornika, z tą cieplejszą, która znajduje się przy dnie i nie zakłóci bezpiecznego zimowania ryb.

Wiele osób zadaje sobie pytanie, co zrobić, aby oczko wodne zimą nie zamarzło? Jest na to kilka sposobów. Jedynym z nich jest właśnie zastosowanie napowietrzacza, dzięki któremu woda jest ciągle w ruchu i znacznie trudniej zamarza. Można też umieścić na powierzchni wody pływającą piłkę lub pływak z brzęczykiem.

Coraz większą popularnością cieszą się również tak zwane styropianowe przeręble, które można kupić w różnych wielkościach.

Z kolei naturalnym sposobem zapobiegającym zamarzaniu wody w oczku wodnym jest włożenie do wody maty trzcinowej lub chociaż kilku gałązek trzciny.

Jakie gatunki ryb i roślin mogą zimować w oczku wodnym?

Ryby mogą zimować jedynie w dużym i odpowiednio głębokim oczku wodnym. Gatunki, które przetrwają zimowe chłody w zbiorniku to:

  • karp koi Cyprinus carpio,
  • słonecznica Leucespius delineatus,
  • złota ofra Idus odus var. ofrus,
  • różanka Rhodeus sericeus,
  • ciernik Gasterosteus aculeatus,
  • bass słoneczny Lepomis gibbosus,
  • karaś srebrzysty Carassius auratus gibelin,
  • karaś złocisty, czyli podstawowy gatunek tak zwanej "złotej rybki" Carassius suratus auratus.

Pamiętajmy, że ryby trzeba przygotować do zimowania. Wczesną jesienią, gdy temperatura spadnie poniżej 20 stopni, zacznijmy podawać im specjalną jesienną karmę dla ryb, która zawiera składniki wzmacniające odporność takie jak czosnek czy kasy tłuszczowe Omega 3 oraz 6.

Rybek nie karmimy przez całą zimę. Kiedy temperatura spadnie poniżej 12 stopni, ich układ pokarmowy przestaje trawić - w związku, z czym podawanie im pokarmu staje się bezcelowe. Powodowałoby to tylko zanieczyszczenie zbiornika wodnego.

Wśród roślin dobrze zimujących w zbiornikach wodnych możemy wymienić na przykład:

  • żabiściek pływający Hydrocharis morsus-ranae, który zimuje w postaci pąków zimowych,
  • salwinie pływającą Salvinia natans, która zimuje na dnie zbiornika wodnego w postaci zarodników,
  • zimotrwałe odmiany lilii wodnych Nymphaea, które mogą pozostać w oczku wodnym przez całą zimę.

Niestety, wiele bardzo dekoracyjnych i popularnych roślin sadzonych w oczkach wodnych nie przetrwa zimy na dworze w naszym klimacie. Należy je więc przenieść do płytkiego akwarium w jasnym pomieszczeniu, w którym temperatura nie spada poniżej 10 stopni.

Rośliny, których nie powinniśmy zostawiać na zimę w oczku wodnym to:

  • topian osokowaty Pistia stratiotes,
  • hiacynt wodny Eichhornia crassipes,
  • grążel drobny Nuphar pumila,
  • lotos tygrysi Nymphaea lotus,
  • grzybieńczyk wodny Nymphoides peltata,
  • jaszczurzec pochylony Saururus cernuus,
  • onowodek Aponogeton.

Nawet niewielkie oczko wodne może całkowicie odmienić ogród. Będzie ono stanowiło nie tylko piękną ozdobę, ale również poprawi mikroklimat w ogrodzie i będzie stanowić ostoję oraz źródło wody dla wielu gatunków owadów. Ponadto przy oczku wodnym możemy przyjemnie odpocząć i zrelaksować się, ponieważ przebywanie w pobliżu zbiorników wodnych działa kojąco na układ nerwowy i pomaga w walce ze stresem.

O oczko wodne trzeba dbać przez cały rok, ale jego odpowiednie przygotowanie do trudnego okresu jesienno-zimowego ma szczególne znaczenie. Warto odpowiednio zabezpieczyć mniejsze zbiorniki, a w dużych oczkach wodnych zapewnić roślinom i rybom jak najlepsze warunki zimowania. Dzięki regularnemu czyszczeniu zbiornika i dbaniu o dobrostan flory i fauny, która się w nim znajduje, oczko wodne będzie ładnie się prezentować nie tylko w sezonie letnim, ale przez cały rok.

Komentarze