Płodozmian - czym jest? Płodozmiany warzyw - przykłady

PłodozmianWarzywnik możemy założyć nawet w niewielkim przydomowym ogródku. Własnoręczna uprawa warzyw to nie tylko satysfakcja i smaczne plony, ale również świetny sposób na relaks, odstresowanie się po ciężkim dniu w pracy czy po prostu przyjemne spędzenie wolnego czasu. Aby uniknąć chorób i szkodników warzyw, wcale nie trzeba stosować chemicznych środków ochrony roślin. Ekologiczne rozwiązania są równie skuteczne, a przy tym bezpieczne dla naszego zdrowia i środowiska naturalnego. Tutaj pomocny może się okazać płodozmian.

Oprócz naturalnego nawożenia i ochrony roślin, w kwestii występowania szkodników i chorób ogromne znaczenie ma płodozmian. Wiedząc, jak zaplanować rozmieszczenie poszczególnych gatunków w ogrodzie warzywnym oraz jakie rośliny nie powinny być uprawiane po sobie na tych samych grządkach, możemy znacznie obniżyć ryzyko porażenia naszych warzyw przez choroby oraz szkodniki. Dowiedz się, jak zaplanować płodozmian w ekologicznym ogrodzie warzywnym.

Uprawa warzyw bez chemii - czy to możliwe?

Choć wielu z nas tak przyzwyczaiło się do stosowania syntetycznych nawozów oraz oprysków warzyw chemicznymi środkami ochrony roślin, że nie wyobraża już sobie sukcesu w uprawie warzyw bez tych zabiegów, to jednak jest on jak najbardziej możliwy.

W pełni ekologiczna uprawa warzyw staje się coraz bardziej popularna. Interesujemy się nią z troski o środowisko naturalne oraz nasze własne zdrowie. Warzywa uprawiane bez chemii są też smaczniejsze i przede wszystkim dużo zdrowsze. Powodzenie biologicznej uprawy warzyw zależy od co najmniej kilku różnych czynników.

Są to między innymi:

  • jakości zdrowotność gleby,
  • odpowiednie nawadnianie i pielęgnacja roślin, czyli tak zwane dobre praktyki ogrodnicze,
  • dobre rozplanowanie warzywnika (sąsiedztwo roślin),
  • płodozmian.

Zapewniając roślinom jak najlepsze podłoże bogate w korzystną dla nich mikroflorę, możemy istotnie zmniejszyć ryzyko ich porażenia przez choroby. Zdrowe i silne rośliny będą też znacznie odporniejsze na ataki szkodników. Ogromny wpływ na zdrowotność i jakość gleby ma płodozmian. Warto więc zgłębić ten temat jeszcze zanim założymy przydomowy warzywnik.

Płodozmian - co to takiego i dlaczego warto go stosować?

Stosowanie płodozmianu w przydomowym warzywniku jest łatwe. Wystarczy wiedzieć, na czym to polega. Płodozmian to po prostu coroczna zmiana gatunków roślin uprawianych na danej ziemi w celu uniknięcia wyjałowienia podłoża oraz nagromadzenia się specyficznych patogenów i szkodników. W praktyce płodozmian polega na tym, że co roku na danym poletku bądź grządce uprawiamy inne warzywa. Najczęściej wystarczy po prostu unikać uprawy po sobie warzyw z tej samej rodziny.

Każda grupa roślin ma swoje specyficzne choroby i szkodniki. Zmieniając więc corocznie miejsce poszczególnych grup warzyw na grządkach, unikniemy nadmiernego nagromadzenia się czynników chorobotwórczych i unikniemy porażenia nimi roślin. Nawet jeśli w glebie pozostaną jakieś szkodniki czy drobnoustroje (na przykład po uprawie fasoli), to nie wyrządzą one żadnej szkody posadzonej na tym miejscu w przyszłym roku kapuście, ponieważ rośliny te należą do innych rodzin i są atakowane przez inne choroby i szkodniki.

Płodozmian ma również bardzo duży wpływ na jakość gleby oraz dostępność poszczególnych składników mineralnych dla roślin, co wymiernie przekłada się na ich zdrowotność oraz plonowanie. Możemy to zaobserwować choćby na przykładzie roślin strączkowych, które potrafią wiązać azot i akumulować go w brodawkach korzeniowych, dzięki czemu istotnie wzbogacają glebę w ten pierwiastek. Warto to wykorzystać i posadzić uwielbiające azot rośliny kapustne na miejscu, gdzie wcześniej rosła na przykład fasolka szparagowa, bób czy groszek zielony.

Płodozmian warzyw

Płodozmiany warzyw - przykłady

Płodozmian możemy zastosować w każdym ogródku warzywnym, nawet tym bardzo niewielkim. Kluczowe jest tutaj podzielenie przestrzeni uprawnej na 3-5 kwater, w których będziemy uprawiać różne grupy warzyw. Podczas uprawy warzyw będziemy kierować się kilkoma prostymi zasadami, które zostaną przedstawione poniżej.

1. Zasady płodozmianu warzyw kapustnych

Do warzyw kapustnych zaliczamy między innymi takie gatunki jak:

  • kapusta - biała, włoska, czerwona, pekińska;
  • brokuł;
  • kalafior;
  • brukselka;
  • kalarepa;
  • jarmuż;
  • rzepa;
  • brukiew;
  • rzodkiewka;
  • rukola;
  • rzeżucha.

Warzywa kapustne są dosyć łatwe w uprawie i dobrze znoszą niskie temperatury. Dają one również sporo możliwości zagospodarowania grządek przez cały sezon już od wczesnej wiosny do późnej jesieni, ponieważ niektóre z nich jak brokuł, kapusta czy brukselka potrzebują długiego dnia, czyli powinny być uprawiane w pełni lata, podczas gdy inne doskonale plonują przy krótszym dniu, dzięki czemu możemy je z powodzeniem wykorzystać jako przedplony lub poplony - są to przykładowo rzodkiewka lub rukola.

Warzywa kapustne doskonale rosną na glebach bogatych w azot, dlatego najlepiej posadzić je na zagonach, na których w poprzednim sezonie rosły strączkowe. Z kolei w następnym roku na miejsce po uprawie kapustnych najlepiej sprawdzą się warzywa korzeniowe lub ziemniaki.

2. Zasady płodozmianu warzyw korzeniowych i cebulowych

Do tych dwóch grup zaliczamy takie gatunki jak:

  • marchew;
  • pietruszka;
  • seler;
  • pasternak;
  • ziemniaki;
  • cebula;
  • czosnek;
  • por;
  • szczypiorek.

Warzywa te nie są bardzo wymagające pod względem składników mineralnych w glebie, ale lubią przepuszczalną ziemię z dużą zawartością materii organicznej. Najlepiej posadzić je na zagonach, na których w poprzednim roku uprawialiśmy rośliny z rodziny kapustnych. Z kolei w kolejnym sezonie na miejscu, gdzie rosły korzeniowe lub cebulowe, warto posadzić strączkowe.

3. Zasady płodozmianu warzyw strączkowych

Do warzyw strączkowych zaliczamy takie często uprawiane gatunki jak:

  • bób;
  • fasolka szparagowa;
  • fasola tyczna;
  • groch;
  • groszek zielony.

Rośliny strączkowe wpływają bardzo korzystnie na stan gleby. Można je wykorzystać do poprawy jej jakości. Warto po zakończeniu zbiorów, wykorzystać rośliny strączkowe jako nawóz zielony. Strączkowe głęboko się korzenią i mają zdolność wychwytywania azotu atmosferycznego i gromadzenia go w brodawkach korzeniowych. Wzbogacają one ziemię w ten cenny pierwiastek.

Warzywa strączkowe bardzo lubią glebę bogatą w materię organiczną, dlatego warto jesienią poprzedniego sezonu przygotować dla nich zagony, ściółkując je kompostem. Strączkowe sadzimy na miejscu, na którym w poprzednim roku rosły korzeniowe. Natomiast na zagonach po nich w następnym sezonie sadzimy warzywa kapustne.

Płodozmian warzyw

4. Zasady płodozmianu warzyw dyniowatych

Do dyniowatych zaliczamy takie warzywa jak:

  • dynia;
  • cukinia;
  • kabaczek;
  • ogórek.

Warzywa z tej rodziny są dosyć wymagające. Potrzebują dużo ciepła, nie są odporne na niskie temperatury i wymagają dobrej bogatej w składniki odżywcze i materię organiczną gleby. Warto więc przed ich sadzeniem wzbogacić podłoże nawozem naturalnym w postaci kompostu lub obornika.

Warzywa dyniowate najlepiej posadzić na miejscu po korzeniowych, a na grządkach po ich uprawie w przyszłym roku rozmieścić rośliny strączkowe lub cebulowe.

5. Zasady płodozmianu warzyw liściastych oraz ziół

Do tej grupy zaliczamy przykładowo:

  • sałatę;
  • cykorię;
  • szpinak;
  • koperek;
  • bazylię.

Te rośliny możemy uprawiać zarówno na osobnych zagonach, jak i w rzędach pomiędzy innymi gatunkami. Nie trzeba stosować tutaj konkretnego schematu płodozmianu, warto jednak co roku zmieniać ich miejsce w ogrodzie, a nie latami wysiewać je nam tym samym zagonie.

Planowanie płodozmianu nie jest trudne, a ten sposób upraw warzyw przyniesie nam naprawdę ogromne korzyści. Rośliny będą pięknie rosły, znacznie poprawi się ich plonowanie oraz zdrowotność. Będą mniej narażone na choroby i szkodniki, dzięki czemu będzie można zrezygnować z chemicznych zabiegów ochrony roślin. Oprócz dobrego zaplanowania płodozmianu warto również poszerzyć swoją wiedzę na temat naturalnych środków służących do prewencji oraz zwalczania chorób i szkodników roślin, a nasz przydomowy warzywnik będzie w pełni ekologiczny.

Komentarze