Z jakich materiałów zbudować schody ogrodowe?

Schody ogrodoweSchody ogrodowe nie tylko poprawiają komunikację w ogrodzie, ale w dużym stopniu decydują o jego charakterze. Można wyróżnić kilka materiałów, z których buduje się schody ogrodowe.

Z jakich materiałów zbudować schody ogrodowe?

Brukowane schody ogrodowe
Należy wiedzieć, że stopnie schodów najczęściej wykonuje się z kostki kamiennej lub betonowej, klinkieru brukowego, a niekiedy także z bruku drewnianego. Z reguły wykorzystuje się taki sam materiał, z jakiego są zbudowane ścieżki i inne nawierzchnie w ogrodzie. Stabilność konstrukcji zapewniają osadzone w betonowym fundamencie podstopnice. Wyznaczają wysokość schodów i blokują elementy tworzące powierzchnię stopni, zapobiegając ich rozsuwaniu. Jako podstopnice wykorzystuje się obrzeża kamienne lub betonowe, betonowe palisady, a także kostki kamienne i betonowe oraz cegły klinkierowe połączone zaprawą (do klinkieru należy stosować zaprawę przeznaczoną specjalnie do tego materiału, żeby zapobiec powstawaniu na powierzchni białych wykwitów). Dopiero po ich zbudowaniu można przystąpić do wykonania nawierzchni stopni. Kostki, które ją tworzą, układa się na podbudowie z pospółki lub zagęszczonego kruszywa łamanego, na której rozprowadzona jest cienka wyrównująca warstwa podsypki piaskowej albo piaskowo-cementowej (proporcja piasku do cementu 5:1). Spoiny między elementami brukowymi wypełnia się kruszywem takim jak piasek rzeczny płukany, miał kamienny lub drobny grys, ale można też zastosować elastyczną zaprawę do spoinowania.

Uwaga: jeśli skarpa jest stroma, brzegi schodów warto obudować policzkami, które zapobiegną osypywaniu się ziemi na stopnie.

Schody ogrodowe z podstopnicami
Podstopnice można zbudować z płyt, kostek, obrzeży. Takie schody buduje się z kamieni łupanych oraz płyt kamiennych lub betonowych, których grubość nie przekracza kilku centymetrów. Żeby zapewnić odpowiednią wysokość stopni, konieczne jest wykonanie podstopnic. Wykorzystuje się do tego celu mniejsze kawałki kamieni łupanych, kamienne lub betonowe kostki brukowe czy różnego rodzaju gotowe obrzeża i łączy się je zaprawą cementową. Elementy tworzące stopnie układa się na podbudowie takiej samej jak w przypadku schodów blokowych, jednak zamiast podsypki piaskowej z reguły stosuje się podsypkę piaskowo-cementową (w proporcji 5:1), która lepiej stabilizuje konstrukcję.

Płyty tworzące stopnie można ułożyć równo z podstopnicami lub wysunąć je kilka centymetrów przed ich czoło. Ten zabieg sprawi, że schody będą wyglądały lżej. Należy wiedzieć, że schody z płyt są łatwe do wykonania. Można je zrobić z takich samych elementów, których użyto do wykończenia posadzki tarasu - dzięki temu całość będzie tworzyła spójną kompozycję.

Blokowe schody ogrodowe
Do ich budowy używa się masywnych płyt betonowych lub kamiennych umieszczonych jedna na drugiej tak, żeby powstały wygodne stopnie. Wysokość płyt to zwykle 15 cm (są też 18-centymetrowe), głębokość waha się od 30 do 45 cm, natomiast szerokość mieści się w przedziale 60-120 cm (choć w sprzedaży są bloki nawet dwumetrowej szerokości). Dodatkowo niektórzy producenci elementów betonowych oferują płyty podestowe (na przykład wielkości 160 x 100 x 60 cm), stopnie blokowe kątowe - służące estetycznemu wykończeniu narożników, oraz stopnie łukowe - które umożliwiają budowę schodów w kształcie półokręgu. Monolityczne stopnie blokowe są ciężkie i stabilne. Nie trzeba ich łączyć zaprawą, wystarczy je ułożyć tak, żeby płyty tworzące kolejne stopnie zachodziły na siebie co najmniej 3 cm. Jako podbudowa stosowana jest warstwa zagęszczonego łamanego kruszywa lub pospółki, na której znajduje się podsypka piaskowa. Na niej układa się stopnie blokowe, począwszy od dołu schodów. Jeżeli schody są wyższe niż 1 metr, pod pierwszym stopniem warto wykonać fundament stabilizujący ich konstrukcję. Można też zamiast podsypki z piasku zastosować warstwę suchego betonu klasy C8/10 (dawniej B10). Szczeliny między płytami pozostawia się puste lub wypełnia fugą elastyczną. Schody z bloku kamiennych lub betonowych są masywne i stabilne. Wykonuje się je bardzo szybko.

Betonowe schody ogrodowe z okładziną
Okładzina może być wykonana z ceramiki, kamienia, betonu - tego typu schody z reguły projektuje się przy wejściu do domu lub jako zejście z tarasu, a znacznie rzadziej w ogrodowym plenerze. Buduje się je z betonu klasy C16/20 (dawniej B20) układanego w deskowaniu. Przed położeniem betonu dno wykopu należy wyścielać folią budowlaną. Uniemożliwi ona mieszanie się betonu z podłożem oraz odciąganie wody przez grunt. Każdy stopień warto zazbroić prętami, żeby zapobiec skurczom betonu i powstawaniu mikro pęknięć, w które może wsiąkać woda. Pod pierwszym, dolnym stopniem należy wykonać fundament stabilizujący konstrukcję. Jako okładzinę schodów stosuje się płytki gresowe, klinkierowe, betonowe lub kamienne, ale można je też wykończyć drewnem. Płytki okładzinowe układa się na elastycznym kleju mrozoodpornym. Poza preparatami uniwersalnymi są też specjalistyczne, przeznaczone do konkretnego materiału. Na przykład te do klinkieru nie mają wapnia, który sprzyja powstawaniu wykwitów, a zaprawy do kamieni jasnych i chłonnych (wapień, piaskowiec) zawierają cement biały, ponieważ szary mógłby spowodować odbarwienia. Fugi między elementami wypełnia się zaprawą do spoinowania, która zapobiegnie wnikaniu wody pod okładzinę, co mogłoby skutkować jej odspojeniem i pękaniem. Zaprawa ta musi być elastyczna, mrozoodporna oraz paroprzepuszczalna, żeby wilgoć, która już jest pod okładziną, mogła swobodnie ulecieć do atmosfery.

Metalowe schody ogrodowe
To gotowe schody samonośne złożone z reguły z kilku lub kilkunastu stopni. Mają lekką konstrukcję i nowoczesny design, zwykle są stosowane jako schody prowadzące do drzwi wejściowych lub jako zejście z tarasu. Ich montaż jest bardzo prosty. Schody pod najniższym stopniem są wyposażone w kotwy, które mocuje się do fundamentu (mogą to być zakopane w ziemi bloczki fundamentowe) przy użyciu wkrętów. Podobne kotwy znajdują się także na stopniu najwyższym - te mocuje się na przykład do płyty tarasowej. Schody metalowe wykonuje się ze zwykłej stali zabezpieczonej antykorozyjnie przez lakierowanie natryskowe lub proszkowe albo przez ocynkowanie ogniowe - taka powłoka jest najbardziej trwała. Można też kupić schody ze stali nierdzewnej. Stopnie mogą być zrobione z krat podestowych, blachy ryflowanej lub tworzywa sztucznego wzmocnionego włóknem szklanym. Niektóre firmy oferują również stopnie z drewna lub płyt kamiennych. Można też kupić osobno konstrukcję nośną z mocowaniami na stopnie i samodzielnie wybrać materiał, z którego będą wykonane. Wtedy najlepiej dopasujemy je do domu i jego otoczenia (drewna, kompozyt, płyty kamienne lub betonowe). Do wyboru są modele schodów z balustradami lub bez nich.

Uwaga: industrialne metalowe schodki zwykle są wykorzystywane jako łącznik domu z ogrodem. Kotwi się je z jednej strony w betonowym fundamencie, a z drugiej łączy z konstrukcją tarasu lub budynku.

Drewniane schody ogrodowe
Rzadko się je wykorzystuje w przestrzeni ogrodowej. Najczęściej są integralną częścią konstrukcji tarasu i tworzą łącznik między nim a resztą działki. Te w głębi ogrodu z reguły mają budowę ramową. Każdy stopień tworzy rama zbita z kantówek o przekroju na przykład 80 x 120, 100 x 100, 100 x 150 mm. Ramy tworzące kolejne stopnie mocuje się ze sobą przy użyciu łączników do drewna i wkrętów, a następnie przybija się do nich deski. Zamiast nich można umieścić na podsypce piaskowej bruk kamienny, drewniany lub betonowy albo ułożyć nawierzchnię z kocich łbów czy kamieni łupanych. Tego typu schody najlepiej wyglądają w scenerii naturalistycznej i w ogrodach rustykalnych. Drewno narażone na wilgoć nie jest surowcem trwałym - szczególnie to pochodzące z gatunków rodzimych. Dlatego zanim zostanie użyte w ogrodzie, musi być dokładnie zabezpieczone. Przede wszystkim warto wybierać elementy fabrycznie poddane impregnacji ciśnieniowej, następnie należy je pokryć impregnatem gruntującym. Dopiero na taką bazę można nanieść olej do drewna. Drewniane schody są naturalne, ciepłe w odbiorze, przyjazne. Najtrwalsze są te zrobione z gatunków egzotycznych. Mogą tworzyć konstrukcję samonośną z ram zbitych z belek, do których zamocowano deski.

Komentarze